Ciąża po poronieniu

Kolejna ciąża w trakcie żałoby po poronieniu – smutek silniejszy niż radość

Wiele kobiet, które doświadczyły poronienia, ma trudność w budowaniu relacji z dzieckiem, gdy zachodzi ponownie ciążę. Jak się przygotować do kolejnej ciąży po poronieniu? Jak przeżyć czas po stracie pierwszego dziecka – pisze Anna Wietrzykowska, psycholog niepłodności i psychoterapeutka.

Strata ciąży jest niezwykle bolesnym wydarzeniem dla jego rodziców. Para oczekująca narodzin swojego dziecka podejmuje wiele działań w celu przygotowania się na jego przyjście na świat. Te 9 miesięcy oczekiwania najczęściej pełne jest zmian, które mają na celu stworzyć przestrzeń w domu i w życiu dla nowego członka rodziny. Jest to też czas adaptacji do nowej roli, jaką jest rola rodzica. Gdy dochodzi do poronienia, ten proces zostaje przerwany, a para pozbawiona możliwości dokończenia tego, co rozpoczęła, czyli budowania relacji z własnym dzieckiem.

Żałoba po poronieniu

Na przebieg żałoby po poronieniu wpływa wiele czynników, a możliwość pozwolenia sobie na jej przeżywanie pozwala przepracować doświadczenie utraty ciąży i przygotować się na kolejne starania o dziecko.

Niestety, pacjenci, u których strata miała miejsce na wczesnym etapie ciąży, często doświadczają tak zwanej zawieszonej żałoby, czyli sytuacji, w której proces ten nie przebiega płynnie, a pozostaje zatrzymany na początkowym jej etapie.

Z jednej strony osieroceni rodzice doświadczają po poronieniu odczuć charakterystycznych dla śmierci bliskiej osoby, z drugiej – wciąż brakuje przyzwolenia społecznego na okazywanie smutku po stracie.

Rodzice nie zawsze  mają możliwość urządzenia pochówku swojego dziecka, więc mamy tu sytuację podobną jak na przykład u bliskich osób, które zaginęły (tak zwany syndrom pustego grobu). Ich strata i ból nie mają swojego miejsca i rytuału pożegnania, co jest pomocne w procesie żegnania się z ważną dla siebie osobą. Pacjenci opisują to uczucie, jako stan zawieszenia pomiędzy: ,,Straciliśmy dziecko” a ,,Nic się nie stało”. Z jednej strony czują, że życie nie wróciło do stanu sprzed ciąży, z drugiej – nie wiedzą nic o osobie, którą stracili (nie zawsze znają też płeć i przyczynę straty). Stan ten zawieszenia trwa, a decyzje o kolejnych staraniach są podejmowane w nadziei, że nowa ciąża pomoże powrócić do swojego życia sprzed starań o dziecko.

Niestety, nawet gdy początkowo wydaje nam się, że poradziliśmy sobie ze stratą, bo np. wróciliśmy do pracy, i rozmowom na temat rodzicielstwa nie towarzyszą silne reakcje emocjonalne, to może to nie być oznaką zakończenia żałoby, a jej zatrzymania na pewnym etapie. Żałoba z racji tego, że jest procesem jest też rozciągnięta w czasie i przebiega w pewnej dynamice. Oznacza to, że przez cały proces żałoby mamy dni, w których czujemy się lepiej lub gorzej. Dziś pewne ważne kwestie wydają nam się pewne np. mamy myśli, że już nigdy więcej nie chcemy starać się o dziecko, a 1-2 miesiące po tym czasie mogą pojawić się inne przemyślenia.

Poronienie a kolejna ciąża – kiedy rozpocząć starania o dziecko

Z psychologicznego punktu widzenia ważne jest, aby przed rozpoczęciem kolejnych starań o dziecko zamknąć proces żałoby. Pacjentki jednak nie zawsze mają taką możliwość. Z medycznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjentki, choroby towarzyszące, wiek, diagnozy medyczne, poziom AMH lekarze kierują indywidualne zalecenia dla danej pary, w których najważniejszą kwestią jest uwzględnienie jak największej szansy na ponowne zajście w ciąże, bezpieczne dla danej kobiety.

Na przykład kobieta, która utraciła ciążę w wieku 40 lat prawdopodobnie nie dostałaby zalecenia od swojego lekarza ginekologa, aby wstrzymać się około roku przed kolejnymi staraniami o dziecko z racji swojego wieku, choć około roku trwa właśnie proces przechodzenia żałoby po stracie.

Decyzję co do kolejnych starań o dziecko należą ostatecznie do pacjenta i to on decyduje o swojej gotowości do podjęcia kolejnej próby. W sytuacji, gdy pacjent z przyczyn medycznych otrzymuje zalecenie, aby starać się w krótkim czasie po poronieniu o następne zajście w ciąże, warto w szczególny sposób zadbać o siebie. Najważniejsze informacje, jakie w tej sytuacji mogą być dla niego pomocne to:

  • Stan około roku od poronienia to czas przechodzenia żałoby, oznacza to że funkcjonuje się w tym czasie inaczej, niż do tej pory. Poczucie utraty sensu życia, bezsilność, obniżony nastrój i podwyższony poziom lęku mogą być w tej sytuacji objawami charakterystycznymi dla tej sytuacji.
  • W każdym momencie warto skorzystać z pomocy psychologów, fundacji, stowarzyszeń wspierających osoby po poronieniu. Można jednocześnie pracować nad stratą i przygotowywać się psychicznie do kolejnego zajścia w ciąże.
  • Warto profilaktycznie wprowadzić dodatkowe działania, które pomogą obniżyć poziom stresu np. relaksację w połączeniu z technikami oddechowymi, jogę, wizualizację, coś co pozwoli na wyciszenie i będzie możliwe do kontynuowania, gdy pojawi się ciąża.
  • Jeżeli mamy w sobie gotowość, warto nadać imię dla dziecka, które odeszło i pozostawić je tylko dla tego konkretnego dziecka ( w kolejnej ciąży nadać nowe imię dla nowego członka rodziny). W sytuacji, w której zdecydujemy się na przekazanie imienia dziecku, które odeszło dziecku z kolejnej ciąży, istnieje ryzyko, że emocje z ciąży po poronieniu będą pojawiały się także w nowej ciąży.
  • Techniki nastawione na uważność ułatwiają pozostanie w teraźniejszości i koncentrację na tym co jest tu i teraz, nie na tym co się dopiero wydarzy. Może to być pomocne w obniżeniu poczucia lęku.
  • Jeśli nie mieliśmy możliwości pochowania dziecka, a czujemy że byłoby to dla nas pomocne to możemy spróbować odwiedzić grób dziecka nienarodzonego i zapalić na nim świeczkę dla dziecka, które odeszło. Rytuał pożegnania pomaga w przejściu przez proces żałoby. Jeśli po takiej wizycie poczujemy w sobie więcej spokoju, możemy tę czynność powtarzać zgodnie z nasza potrzebą np. w ważne rocznice lub dni.
  • Będąc już w kolejnej ciąży możemy prowadzić dziennik/pamiętnik w formie pisania listów do dziecka, które ma się urodzić. Możemy go traktować jako miejsce, w którym spisujemy swoje myśli, ważne słowa i refleksje, jakie dzieją się danego dnia. Zaczynamy wtedy powoli budować relację z nowym dzieckiem, jednocześnie porządkując swoje aktualne przemyślenia.

Ciąża po stracie dziecka jest wyzwaniem dla jego rodziców. Mając w sobie jeszcze świeże doświadczenie utraty dziecka, jednocześnie oczekując narodzin kolejnego, w szczególny sposób powinniśmy zadbać o siebie. Im większe rozgraniczenie wprowadzimy pomiędzy jedną a drugą ciążą, tym łatwiej będzie nam oddzielić konkretne emocje od danych sytuacji i uporządkować świat wewnętrzny swoich uczuć i emocji.

 


Anna Wietrzykowska jest psychologiem, psychoterapeutą pracującym w nurcie systemowym. Specjalizuje się w pracy indywidualnej z osobami dorosłymi, parami oraz rodzinami. Od 2014 roku jest Członkiem Nadzwyczajnym Wielkopolskiego Towarzystwa Terapii Systemowej. Swoją pracę terapeutyczną poddaje superwizji. W obszarze jej zainteresowań zawodowych znajduje się praca z parami zmagającymi się z niepłodnością, rodzicami przygotowującymi się na narodziny dziecka, rodzicami, którzy stracili dziecko oraz rodzicami potrzebującymi wsparcia w wychowaniu. Więcej informacji na www.psycholognieplodnosci.pl


 

POLECAMY TAKŻE: Strata ciąży – jak radzić sobie z trudnymi emocjami

Strata ciąży – jak radzić sobie z trudnymi emocjami. Rozmowa z psychologiem Dorotą Gawlikowską

 

Karolina Wagner

Dziennikarka, redaktorka, absolwentka Polonistyki na UW. Woli słuchać niż mówić, biegać niż siedzieć, medytować niż dywagować.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *