Ból ucha u dziecka – nie zawsze chodzi o zapalenia ucha. Jakie mogą być inne przyczyny?

Ból ucha spowodowany zapaleniem ucha środkowego dotyka nawet 75% dzieci do 5. roku życia. Jednak objawy bólowe w okolicy ucha lub w środku ucha niekoniecznie muszą być spowodowane chorobą toczącą narząd słuchu. Nierzadko przyczyny leżą zupełnie gdzie indziej. Co może oznaczać ból ucha u dziecka? Jakie objawy powinny zaniepokoić?

Mamusiu, Tatusiu, boli mnie ucho

Ból ucha stanowi dość powszechną dolegliwość wieku dziecięcego. Jedna z chorób, które zwiastuje ból ucha – zapalenie ucha środkowego – statystycznie dotyka 75% dzieci do 5. roku życia, a najczęściej chorują maluchy do 2. roku życia.

Słysząc od dziecka – „boli mnie ucho”, rodzic zazwyczaj jest mocno zaniepokojony, gdyż mało które małe dziecko jest w stanie rzetelnie określić dokładne miejsce i skalę bólu – a ból ucha nie musi wcale oznaczać, że mamy do czynienie z chorobą typowo tej części ciała, czyli najczęściej zapaleniem ucha środkowego i zapaleniem ucha zewnętrznego.

CZY WIESZ, ŻE… Ucho wewnętrzne nie jest unerwione czuciowo, a więc dolegliwości z nim związane nie będą powodować bólu.

Jakie mogą być powody bólu ucha u dziecka? Oto najczęstsze przyczyny.

Otalgia pierwotna – ból związany z chorobami ucha

Otalgią pierwotną określa się ból ucha spowodowany toczącymi ucho chorobami. Zazwyczaj ból ma charakter ostry, silny, narastający, zlokalizowany w uchu, a wraz z wygaszaniem choroby – ból maleje.

Od czego boli ucho w przypadku otalgii pierwotnej? Przyczyny bólu ucha związane z chorobami ucha:

  • ostre zapalenie ucha środkowego
  • ostre pęcherzowo-krwotoczne zapalenie ucha środkowego,
  • zaostrzenie przewlekłych procesów zapalnych uszu,
  • uraz ciśnieniowy ucha,
  • samoistne pęknięcie błony bębenkowej,
  • urazy mechaniczne, oparzenia, odmrożenia,
  • czopy woskowinowe,
  • zapalenie bakteryjne przewodu słuchu zewnętrznego,
  • powikłania po ospie wietrznej i półpaścu usznym,
  • zapalenie ochrzęstnej małżowiny usznej,
  • krwiaki i ropnie pourazowe małżowiny usznej,
  • zaawansowane procesy nowotworowe.

Wśród powyższych zdecydowanie dominuje ostre zapalenie ucha środkowego. Stanowi najpowszechniejszą dolegliwość związaną z bólem ucha. Ten stan zapalny rozwija się nagle i towarzyszy mu obecność wydzieliny ropnej. Jest konsekwencją wirusowych lub bakteryjnych infekcji górnych dróg oddechowych. Rzadszą przyczyną może być zaburzenia czynności trąbki słuchowej.

Badanie otoskopowe (badanie wziernikowe ucha) – to podstawowa diagnostyka w przypadku bólu ucha, urazów lub obecności ciała obcego. Pozwala lekarzowi bardzo dokładnie obejrzeć przewód słuchowy zewnętrzny oraz ucho środkowe.

Zapalenie ucha może mieć charakter ostry lub przewlekły. Mówi się także o zapaleniu wysiękowym (gdy gromadzi się płyn) oraz śluzowym (gdy płyn ma konsystencję śluzu). Najczęściej towarzyszy mu kłujący ból, gorączka, problemy ze snem, wydzielina wypływająca z ucha.

Przeczytaj także: Krótkie wędzidełko podjęzykowe – rozpoznanie, konsekwencje, leczenie

Otalgia wtórna – gdy ból ucha to wypadkowa innej choroby

Otalgia wtórna czyli ból ucha, który jest konsekwencją chorób niezwiązanych bezpośrednio z narządami słuchu. Ten rodzaj bólu jest mniej skupiony w jednym miejscu, a bardziej promieniujący, wolniej narasta i powraca.  

Przyczyny bólu ucha niezwiązane z narządem słuchu:

  • ostre stany zapalne migdałków oraz powikłania w postaci ropnia okołomigdałkowego,
  • urazy okolic krtani,
  • stany zapalne spowodowane refluksem przełykowo-krtaniowym,
  • choroby stawu skroniowo-żuchwowego,
  • zapalenie ślinianek,
  • stany zapalne zębów,
  • zapalenie dna jamy ustnej,
  • stany nowotworowe nosowo-gardłowe.

Najpowszechniej występującą przyczyną bólu ucha u dzieci, która jest niezależna od samego ucha są stany zapalne migdałków.

PAMIĘTAJ! W przypadku bólu ucha związanego z chorobą toczącą inną część ciała zazwyczaj wcześniej lub równolegle pojawiają się inne objawy.

Co powinno niepokoić? Jak reagować?

W przypadku małych dzieci trudno jest obiektywnie ustalić poziom bólu, a czasem nawet jego dokładną lokalizację. Dlatego zadaniem rodzica jest dokładne obejrzenie ucha, szczególnie pod kątem ewentualnej wydzieliny ropnej lub obecności ciała obcego. Należy zwrócić uwagę, czy występują poboczne dolegliwości, zlokalizowane w innych częściach ciała.

Jeśli oprócz bólu ucha, rodzic nie dostrzeże innych objawów, należy podać dziecku środek przeciwbólowy w dawce adekwatnej do wieku i wagi. Równolegle konieczna jest baczna obserwacja dziecka.

Jeśli ból nie ustępuje lub pojawi się któryś z poniższych objawów należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który w razie konieczności zleci szczegółowe badania i/lub skieruje do laryngologa.

Objawy niepokojące:

  • wszelkie nacieki
  • ropnie
  • deformacje i asymetrie
  • brak pełnego zakresu ruchu języka, otwierania ust, gardła,
  • zaburzenia barwy głosu,
  • chrypka,
  • napuchnięte węzły chłonne,
  • nudności, wymioty.

 

Źródło:
https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/20416
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0031393914000079
https://www.mp.pl/pacjent/objawy/74807,bol-ucha-u-dziecka
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2084530812700035
https://otolaryngolodzy24.pl/blog/zapalenie-ucha-srodkowego 

 

POLECAMY TAKŻE:

Trzydniówka u dzieci – choroba, której doświadcza niemal każde dziecko

 


Redaktorka i korektorka językowa. Pisze od kiedy pamięta, a w międzyczasie zajmuje się tropieniem zagubionych przecinków i poprawianiem błędów ortograficznych

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *