Nowa metoda może zwiększyć skuteczność in vitro u kobiet po 40. roku życia

Naukowcy odkryli przełomową metodę odmładzania kobiecych komórek jajowych, co może znacząco zwiększyć skuteczność zabiegów in vitro u kobiet po 40-stym roku życia. Choć metoda wymaga dalszych badań klinicznych, to może stanowić przełom w leczeniu niepłodności.

Jak odmłodzić komórki jajowe?

Już po 35. roku życia u kobiet obserwuje się istotny wzrost ryzyka wad genetycznych zarodków. Wraz z wiekiem nie tylko zmniejsza się pula komórek jajowych, ale pogarsza się również ich jakość biologiczna. Oocyty gromadzą uszkodzenia materiału genetycznego, a mechanizmy naprawy DNA stają się coraz mniej efektywne.

Jednocześnie proces mejozy, odpowiedzialny za prawidłowy podział chromosomów, przebiega mniej precyzyjnie, a funkcjonowanie mitochondriów – kluczowych dla prawidłowego rozwoju zarodka – ulega osłabieniu.

W efekcie znacząco wzrasta odsetek zarodków z nieprawidłowościami chromosomowymi, co przekłada się na częstsze poronienia oraz większe ryzyko zaburzeń genetycznych u potomstwa kobiet w starszym wieku reprodukcyjnym.

W tym kontekście uwagę zwracają badania zespołu naukowców z Getyngi, którzy wykazali, że białko Shugoshin 1 (SGO1) odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu stabilności chromosomów w starzejących się oocytach. Uzupełnienie poziomu białka Shugoshin 1 w jajeczkach, szczególnie u starszych kobiet, przynosi szereg korzyści, które mogą zrewolucjonizować skuteczność zabiegów in vitro (IVF).

Innowacyjna technika wstrzykiwania białka

Białko Shugoshin 1 pełni kluczową rolę w procesie mejozy (podziału komórek płciowych), pełniąc funkcję molekularnego „kleju”, spajającego pary chromosomów. Dzięki jego suplementacji możliwe jest uzyskanie szeregu korzyści:

• Redukcja błędów chromosomalnych – liczba jajeczek z defektami zmniejszyła się niemal o połowę;
• „Odmłodzenie” komórek jajowych – białko zabezpiecza przed przedwczesnym „rozklejeniem się” chromosomów, co jest naturalnym procesem postępującym z wiekiem;
• Zwiększenie szans na sukces w jednym cyklu IVF – liczba kosztownych i obciążających prób in vitro może być znacząco ograniczona, nawet do jednego podejścia;
• Zmniejszenie ryzyka poronień i wad genetycznych – prawidłowe „sklejenie” i ustawienie par chromosomów minimalizuje ryzyko wystąpienia wad genetycznych takich jak m.in. Zespół Downa.

„Ogółem możemy zmniejszyć liczbę komórek jajowych z [nieprawidłowymi] chromosomami prawie o połowę. To bardzo znaczący postęp” – powiedziała prof. Melina Schuh, dyrektor Instytutu Nauk Multidyscyplinarnych im. Maxa Plancka w Getyndze i współzałożycielka Ovo Labs, firmy propagującej tę metodę.

Poziom białka Shugoshin 1 naturalnie spada wraz z wiekiem, co jest główną przyczyną spadku jakości komórek jajowych u kobiet po 35-40. roku życia. Przywrócenie poziomu białka do stanu charakterystycznego dla młodszych komórek pozwala na „odmłodzenie” jajeczka i niemal dwukrotne zmniejszenie ryzyka wystąpienia błędów chromosomalnych u płodu.

Perspektywy prokreacyjne dla starszych kobiet

Wyniki badań niemieckich naukowców zostały opublikowane w serwisie Biorxiv i na konferencji British Fertility Conference w Edynburgu na początku 2026 roku, a obecnie czekają na pełną recenzję naukową. Większość badań przeprowadzonych było z powodzeniem na mysich i ludzkich komórkach jajowych, jednak zespół badawczy prowadzi obecnie rozmowy z organami regulacyjnymi w celu zorganizowania badań klinicznych. Naukowcy muszą potwierdzić swoje odkrycia w ramach bardziej rozbudowanych testów.

Dr Agata Zielińska, współzałożycielka i jedna z prezesek Ovo Labs, tłumaczy: „Obecnie, jeśli chodzi o niepłodność żeńską, jedynym rozwiązaniem dostępnym dla większości pacjentów jest wielokrotne zapłodnienie in vitro, co łącznie zwiększa prawdopodobieństwo sukcesu. Przewidujemy, że znacznie więcej kobiet będzie mogło zajść w ciążę w ciągu jednego cyklu zapłodnienia in vitro”.

Wprowadzenie innowacyjnej metody odmładzania komórek jajowych białkiem ma umożliwić kobietom zajścia w ciążę w ramach pojedynczego cyklu in vitro, zamiast wielokrotnych, kosztownych prób oraz istotnie zwiększyć szansę na ciążę u kobiet starszych, ograniczając ryzyko wystąpienia wad genetycznych.

Źródło: https://www.theguardian.com/science/2026/jan/09/human-eggs-rejuvenated-in-advance-that-could-boost-ivf-success-rates
Fot. Pexels.com/Bedbible .com