Jakie prawa przysługują po poronieniu?

Poronienie lub urodzenie martwe dziecka daje rodzicom określone prawa, których niestety nie zawsze są świadomi. Szpitale nie mają obowiązku przekazać takich informacji i bywa, że tego nie robią. Podobnie jak pracodawcy. Trudne i silne emocje, jakie przeżywają w takim momencie rodzice, nie sprzyjają załatwianiu formalności. A lista wątpliwości jest długa: czy po poronieniu matka ma prawo do urlopu macierzyńskiego? Czy rodzice mogą otrzymać zasiłek pogrzebowy na dziecko, które urodziło się martwe? Poniżej odpowiedzi na najczęstsze pytania.

Na początku warto rozróżnić dwa terminy, które stosuje się w przypadku niedonoszenia ciąży: poronienie, o którym mowa do 22. tygodnia ciąży, a urodzenie martwe dziecka – po 22. tygodniu ciąży.

Ustalenie płci dziecka – dlaczego to ważne?

W przypadku poronienia lub urodzenia martwego pierwszym krokiem powinno być ustalenie płci dziecka. Jest to istotne z kilku przyczyn. Niezmierny ważny jest tu aspekt psychologiczny. Poznanie płci potomka pomaga w trudnym okresie żałoby – rodzice znający płeć dziecka są w stanie lepiej poradzić sobie ze stratą. Nie jest to regułą, bywa iż informacja, że utracone dziecko było dziewczynką bądź chłopcem, jest jeszcze bardziej dotkliwe. Jest to bardzo indywidualna sprawa, więc każdy rodzic powinien rozsądzić ją wedle własnych odczuć i potrzeb.

Niewątpliwie poznanie płci dziecka jest konieczne, aby dopełnić formalności, m.in. otrzymać kartę martwego urodzenia, akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, co z kolei uprawnia do otrzymania zasiłku pogrzebowego oraz urlopu macierzyńskiego.

W przypadku poronień lub urodzenia martwego szpital ma obowiązek wydać kartę martwego urodzenia. Także, gdy do poronienia doszło poza murami szpitala. Jednak, gdy nie da się ustalić płci dziecka, szpital może odmówić wydania dokumentu. Problem z ustaleniem płci na podstawie badań organoleptycznych pojawia się zazwyczaj w przypadku wczesnych poronień, do ok. 16 tygodnia.

Jak ustalić płeć dziecka po poronieniu?

W sytuacji, gdy nie da się ustalić płci dziecka w szpitalu, rodzice mogą zlecić testy genetyczne pozwalające określić płeć dziecka.  Są to badania płatne, a ich koszt waha się od 400 do 500 zł w zależności od miasta i laboratorium. Wyniki dostępne są po kilku dniach. Plusem takich badań, oprócz informacji o płci dziecka, jest także poznanie przyczyn poronienia. Jeżeli powód leżał w genetyce, badania DNA to wykażą.

Rejestracja w Urzędzie Stanu Cywilnego

Gdy rodzice uzyskają już kartę zgonu i martwego urodzenia dziecka, mogą dokonać rejestracji w Urzędzie Stanu Cywilnego. Urząd wyda akt urodzenia dziecka z adnotacją, że urodziło się martwe.

Akt urodzenia dziecka będzie niezbędny do otrzymania zasiłku pogrzebowego oraz uzyskania przez matkę urlopu macierzyńskiego w miejscu pracy.

Ważne! W dokumentach, jakie wydaje szpital, powinna się zaleźć informacja o urodzeniu martwym, a nie poronieniu. Urząd Stanu Cywilnego nie posługuje się terminologią poronienia. Urzędnicy z USC rozróżniają tylko urodzenie martwe i urodzenie żywe.

Pochowanie dziecka i zasiłek pogrzebowy

Niezależnie, w którym momencie ciąży doszło do poronienia, rodzice mają prawo do pochówku swojego dziecka. Jeśli została określona płeć dziecka i wydany akt martwego urodzenia, a tym samym możliwa była rejestracja w USC, rodzice mają także prawo do zasiłku pogrzebowego w wysokości 4000 zł. Aby go uzyskać, należy złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych stosowne dokumenty maksymalnie do 12 miesięcy po stracie dziecka.

Zgłoszenie do ZUS – należy wypełnić druk ZUS Z-12 wraz z załącznikami:

  • Odpis skróconego aktu urodzenia dziecka lub odpis zupełny z informacją, że dziecko urodziło się martwe,
  • Oryginały rachunków zaświadczających poniesione koszty pogrzebu,
  • Dowody osobiste rodziców lub skrócone odpisy aktów stanu cywilnego.

Przeczytaj także: Agata Sarowska: Po stracie dziecka chciałam za wszelką cenę zajść w kolejną ciążę. Czułam się winna

Urlop macierzyński po poronieniu

Kobieta, w sytuacji urodzenia martwego dziecka lub śmierci dziecka do 8 tygodnia życia, ma prawo do urlopu macierzyńskiego w wymiarze 56 dni (8 tygodni) po porodzie, nie krócej niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Reguluje to art.180 Kodeksu Pracy. Pracodawca nie ma prawa odmówić kobiecie urlopu macierzyńskiego w takiej sytuacji.

Wysokość zasiłku to 100% wymiaru podstawy.

Jeśli matka nie zdecyduje się wykorzystać urlopu macierzyńskiego po poronieniu, ma także prawo do 2 dni urlopu okolicznościowego z tytułu urodzenia dziecka. Prawo to przysługuje także ojcu bez względu, czy matka weźmie urlop macierzyński, czy nie.

Rodzice mają także prawo do 2 dni urlopu okolicznościowego z tytułu zgonu i pogrzebu dziecka. Jeśli pogrzeb dziecka odbędzie się w trakcie urlopu macierzyńskiego matki, nie przysługuje jej urlop okolicznościowy.

Aby uzyskać urlop macierzyński po poronieniu, matka powinna złożyć u pracodawcy wniosek o urlop macierzyński wraz z aktem urodzenia dziecka (z adnotacją o urodzeniu martwym). Pracodawca nie może wymagać żadnych innych dokumentów, np. zaświadczenia od lekarza itp.

 

POLECAMY TAKŻE

Jak mam sobie poradzić z utratą dziecka? Wciąż czuję, że to moja wina [wasze listy]

Agnieszka Woźniak

Redaktorka i korektorka językowa. Pisze od kiedy pamięta, a w międzyczasie zajmuje się tropieniem zagubionych przecinków i poprawianiem błędów ortograficznych

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *