Płodność a wiek – teoria nie działa? Kiedy naprawdę najlepiej starać się o dziecko

Pojęcie „najlepszego czasu na urodzenie pierwszego dziecka” bardzo zmieniło się na przestrzeni lat. Nasze mamy zakładały rodziny jako 20-latki, współcześnie młode kobiety rodzą po raz pierwszy często w okolicach 30-35 roku życia. Czy płodność w kontekście wieku ma dziś znaczenie?

Dlaczego kobiety zwlekają z ciążą?

Dzisiaj paradoksalnie żyje się i trudniej, i łatwiej niż 30 lat temu. Istnieje ogrom sprzętów i udogodnień pomagających w prowadzeniu domu i posiadaniu rodziny. Jednocześnie tempo życia i wymagania, jakie sobie stawiamy, potrafią być ogromne, stresujące i mogą prowadzić do obniżenia jakości życia.

Powodów, dla których współcześnie młode kobiety odkładają ciążę jest wiele. Kobiety w większości kształcą się na uczelniach wyższych, więc okres nauki się wydłuża. Następnie chcą spożytkować gdzieś wiedzę i wykształcenie, więc skupiają się na karierze. Nie czas więc na dziecko. Jednak nie można utożsamiać takich kobiet z bezdusznymi karierowiczkami, dla których korporacja jest ważniejsza niż macierzyństwo. Koniec studiów wiąże się też najczęściej z brakiem stabilności finansowej – nie było kiedy się dorobić, więc teraz dopiero czas na zdobycie poduszki finansowej. Pojawiają się kredyty i inne zobowiązania, które oddalają wizję dziecka w rodzinie.

Kiedyś nie było mieszkań dla rodzin, dziś apartamentowce wyrastają jak grzyby po deszczu, jednak niewielu młodych może sobie pozwolić na takie obciążanie finansowe. Młodzi wolą kilka lat intensywnie pracować, oszczędzić i tym samym zarobić choć na część mieszkania, aby nie wiązać się z bankiem ogromnym kredytem.

Odkładanie decyzji o dziecku to też wynik odpowiedzialnego myślenia. Nie chcemy mieć dziecka, a potem jakoś będzie. Chcemy najpierw zadbać o odpowiednie warunki dla potomstwa, a potem dopiero myślimy o powiększeniu rodziny.

Czy jednak to „potem” nie okaże się być za późno?

Płodność – czy wiek ma znaczenie?

Pomimo że obecnie wydłuża się wiek życia ludzi, a współcześni 60-latkowie są dużo sprawniejsi, zdrowsi i bardziej energiczni niż kiedyś, to biologia rządzi się znanymi prawami.

Pod względem biologicznym niewiele się zmieniło w kontekście płodności. Najlepszy czas na zajście w ciążę przypada między 20. a 25. rokiem życia. Kolejne 5 lat, do 30. roku życia to nadal dobry czas na zajście w ciążę. Wtedy właśnie kobieta jest najbardziej płodna, posiada najwięcej komórek jajowych i ma największe szanse na utrzymanie ciąży oraz urodzenie zdrowego dziecka.

Zobacz: Tego nie wiesz! 9 zaskakujących faktów o komórce jajowej

Po 30. roku życia płodność u kobiet ulega znacznemu pogorszeniu. Nawet 40% komórek jajowych jest nieprawidłowych, coraz więcej cykli jest bezowulacyjnych, postępuje proces starzenia się jajników. Starania o dziecko mogą, choć nie muszą oczywiście, być wydłużone.

35. rok życia w Polsce co do zasady określany jest wiekiem, po którym ciąża może wiązać się z podwyższonym ryzykiem, zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Starsze ciężarne częściej niż młodsze koleżanki borykają się z chorobami np. nadciśnieniem lub cukrzycą. Mogą też gorzej znosić fizycznie ciążę i poród. Wszystko zależy oczywiście od kondycji, organizmu i genów, jednak zasadniczo lepiej do trudów ciąży i porodu przygotowana jest biologicznie i fizycznie 20-latka niż 40-latka. Ponadto dojrzałe kobiety trudniej znoszą ciążę, która przecież jest sporym obciążeniem dla organizmu. Istnieje większe ryzyko przedwczesnego porodu lub nawet poronienia. Sam poród może też być trudniejszy.

Medycyna wciąż się rozwija i pojawiają się nowe możliwości – wielu chorobom lub wadom dziecka można przeciwdziałać jeszcze w życiu płodowym. Kobiety mają także do dyspozycji całe spektrum badań, dzięki którym mogą kontrolować zdrowie maleństwa i swój stan. Dzięki temu coraz więcej późnych ciąż jest szczęśliwe donoszonych. Jednak nie zmienia to faktu, że biologia wiele się nie zmieniła i nadal najlepszy czas na zajście w ciążę wypada między 20. a 30. rokiem życia.

Ciekawostka: U kobiet rodzących dzieci między 35. a 39. rokiem życia znacząco wzrasta szansa na ciążę mnogą.

 Późne rodzicielstwo – o czym trzeba wiedzieć?

Po ukończeniu przez kobietę 35. roku życia stopniowo wzrasta ryzyko wad genetycznych u dziecka. Dojrzałe matki częściej rodzą dzieci z zespołem Downa i zespołem Edwardsa. 1 na 250 kobiet dwudziestoletnich urodzi dziecko z zespołem Downa, u kobiet czterdziestoletnich proporcje ulegają zmniejszeniu i wynoszą 1:100 kobiet.

Późne rodzicielstwo wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka piersi. Szczególnie kobiety, które są genetycznie obciążone tego rodzaju nowotworem, mogą być narażone na zachorowanie, zachodząc w ciążę w wieku dojrzałym.

Kobiety, które zaszły w ciąży po 35. roku życia, powinny wykonać badania genetyczne, które pozwolą wykryć ewentualną wadę u dziecka, co daje szansę na wyleczenie malucha jeszcze w brzuchu mamy.

Oprócz badań nieinwazyjnych, które są w standardzie opieki ginekologicznej ciężarnych,  dojrzałe przyszłe matki kierowane są na tzw. test podwójny i test potrójny. Te badania także zalicza się do nieinwazyjnych, ale są wykonywane tylko u ciężarnych 35+. Celem tych badań przesiewowych jest określenie ryzyka wystąpienia ewentualnych wad u maluszka. Dopiero badania inwazyjne – amniopunkcja, biopsja kosmówki i kordocenteza – są w stanie wykryć wady.

Zobacz: Gdzie ta owulacja? Oto, co pomoże trafnie wskazać najlepszy moment na poczęcie

Jest też druga strona medalu – dojrzałą matka może być bardziej cierpliwa, spokojna i wyważona niż jej młodsza koleżanka. Zdążyła już nacieszyć się podróżami, życiem towarzyskim, ma stabilną sytuację zawodową i finansową, może więc skupić się na dziecku i nie ma przy tym poczucia, że coś ją omija. Wspomniane wyżej ryzyka mogą, ale nie muszą jej dotyczyć. Może też się zdarzyć, że jej starania o zajście w ciążę bardzo szybko zakończą się owocnie.

Jednak niezaprzeczalnie co do zasady płodność po 35., a nawet 30. roku życia spada i należy o tym pamiętać, planując rodzinę. Nigdy nie wiemy, czy my będziemy akurat tą 40-latką, która błyskawicznie zajdzie w ciążę i bez komplikacji urodzi zdrowe dziecko. Takie historie się zdarzają, podobnie jak przypadki, gdy 20-latka rodzi dziecko obciążone chorobą genetyczną. Mimo to, warto pamiętać, że zajście w ciążę w pewnym wieku może już być utrudnione, więc jeśli mamy w planach posiadanie dziecka, nie czekajmy do ostatniej momentu.

CZYTAJ TAKŻE:

Cukrzyca ciążowa – czym grozi mamie i dziecku?

Agnieszka Woźniak

Redaktorka i korektorka językowa. Pisze od kiedy pamięta, a w międzyczasie zajmuje się tropieniem zagubionych przecinków i poprawianiem błędów ortograficznych

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *